Najwyższa Osoba Boga rzekł: O bezgrzeszny Arjuno, wytłumaczyłem ci już uprzednio, że są dwie klasy ludzi usiłujących zrealizować duszę. Niektórzy bardziej skłonni są do poznania jej drogą empirycznych, filozoficznych spekulacji, inni natomiast poprzez pracę w oddaniu.

W 39 wersecie Rozdziału Drugiego Pan wytłumaczył dwa procesy, mianowicie sankhya-yogę i karma-yogę, czyli buddhi-yogę. W tym wersecie Pan tłumaczy to wyraźniej. Sankhya-yoga, czyli analityczne studium natury ducha i materii, jest podstawowym zajęciem dla osób, które mają skłonności do spekulowania i poznawania rzeczy poprzez wiedzę eksperymentalną i filozofię. Drugi rodzaj ludzi, tak jak to zostało przedstawione w 61 wersecie Rozdziału Drugiego, pracuje w świadomości Krsny. Pan również oznajmia w wersecie 39, że poprzez pracę według zasad buddhi-yogi, czyli świadomości Krsny, można uwolnić się z więzów działania; i co więcej, w metodzie tej nie ma żadnych słabych punktów. Ta sama zasada dokładniej została wytłumaczona w wersecie 61 – mianowicie, że tą buddhi-yogą jest całkowite zdanie się na Najwyższego (dokładniej, na Krsnę). W ten sposób bez trudu mogą być kontrolowane wszystkie zmysły. Zatem obie te yogi są współzależne, tak jak religia i filozofia. Religia bez filozofii jest sentymentem albo czasami fanatyzmem, podczas gdy filozofia bez religii jest spekulacją umysłową. Ostatecznym celem jest Krsna, ponieważ filozofowie szczerze poszukujący Prawdy Absolutnej dochodzą w końcu do świadomości Krsny. To również zostało oznajmione w Bhagavad-gicie. Cały ten proces polega na zrozumieniu właściwej pozycji duszy w stosunku do Duszy Najwyższej. Filozoficzna spekulacja, dzięki której można stopniowo dojść do świadomości Krsny, jest metodą pośrednią. Natomiast drugi proces bezpośrednio łączy nas ze wszystkim w świadomości Krsny. Z tych obu, lepszą jest ścieżka świadomości Krsny, gdyż nie polega ona na oczyszczaniu zmysłów poprzez proces filozoficzny. Świadomość Krsny jest sama w sobie procesem oczyszczającym, a dzięki prostej metodzie służby oddania jest jednocześnie łatwa i wzniosła.

_______________________________

Poprzedni werset:
3.01 Arjuna rzekł: O Janardano, o Keśavo, dlaczego

Natępny werset:
3.04 Nie można uwolnić się od skutków działania