A są nawet tacy, którzy – aby osiągnąć trans – skłaniają się ku procesowi powstrzymywania oddechu, praktykując zatrzymanie ruchu wydechu we wdechu, a wdechu w wydechu, i tym sposobem – zatrzymawszy wszelkie oddychanie – w końcu pozostają w transie. Niektórzy z nich, poprzez zmniejszenie ilości przyjmowanego pokarmu, składaj wydech jemu samemu w ofierze.

Ten system yogi, polegający na kontrolowaniu procesu oddychania, nazywany jest pranayamą i na początku praktykowany jest w systemie hatha-yogi poprzez różne postawy siedzące. Wszystkie z tych procesów polecane są dla kontrolowania zmysłów i dla postępu w realizacji duchowej. Praktyka ta obejmuje również kontrolowanie powietrza wewnątrz ciała, tak aby zmienić kierunek jego obiegu na przeciwny. Powietrze apana kieruje się w dół, a powietrze prana w górę. Yogin zajmujący się systemem pranayama praktykuje oddychanie w przeciwnym kierunku, tak aż prądy powietrza zneutralizują się w puraka, zrównoważeniu. Kiedy wydychane powietrze ofiarowane jest powietrzu wdychanemu, nazywa się to recaka. Kiedy oba prądy powietrza zostaną całkowicie zatrzymane, nazywane jest to yogą kumbhaka. Poprzez praktykowanie yogi kumbhaka, yogin przedłuża swoje życie o wiele, wiele lat, tak aby móc osiągnąć doskonałość w realizacji duchowej. Inteligentny yogin stara się osiągnąć doskonałość w przeciągu jednego życia, nie czekając na następne. I przez praktykę kumbhaka-yogi przedłuża swoje życie o wiele, wiele lat. Osoba świadoma Krsny jednakże, pełniąc zawsze transcendentalną służbę miłości dla Pana, automatycznie staje się kontrolerem swoich zmysłów. Ponieważ zmysły jej są zawsze zaangażowane w służbę dla Krsny, nie mają one okazji zajęcia się czymś innym. Wskutek tego, z chwilą zakończenia tego życia jest ona w naturalny sposób przenoszona na transcendentalny plan Pana Krsny. Dlatego też nie robi ona żadnych wysiłków w celu przedłużenia swojego życia. Od razu osiąga platformę wyzwolenia, jak oznajmia to Bhagavad-gita (14.26):

mam ca yo ‚vyabhicarena bhakti-yogena sevate
sa gunan samatityaitan brahma-bhuyaya kalpate

„Ten kto angażuje się w czystą służbę oddania dla Pana, wznosi się ponad siły natury materialnej i natychmiast osiąga platformę duchową.” Osoba świadoma Krsny zaczyna od etapu transcendentalnego i bezustannie pogrążona jest w tej świadomości. Dlatego nie upada i szybko osiąga królestwo Najwyższego Pana. Praktyka polegająca na zmniejszeniu ilości pokarmu jest podejmowana automatycznie, kiedy ktoś je tylko krsna prasadam, czyli pożywienie najpierw ofiarowane Panu. Zmniejszenie ilości spożywanego pokarmu jest bardzo pomocne w kontroli zmysłów. A bez kontrolowania zmysłów nie ma możliwości wydostania się z tej materialnej niewoli.

***

Poprzedni werset:
4.28 Przyjąwszy niezłomne śluby

Natępny werset:
4.30 Wszyscy ci, którzy ofiarę pełnią