Poprzez własny umysł człowiek musi wyzwolić się, a nie degradować. Umysł jest przyjacielem uwarunkowanej duszy, ale też i jej wrogiem.

Słowo atma może, w zależności od sytuacji, określać ciało, umysł albo duszę. W systemie yogi szczególnie ważny jest umysł i uwarunkowana dusza. Tutaj słowo atma odnosi się do umysłu, jako że umysł jest centralnym punktem praktyki yogi. Celem systemu yogi jest kontrolowanie umysłu i uwolnienie go od przywiązania do przedmiotów zmysłów. Podkreślono tutaj, że umysł musi być tak wyćwiczony, aby był w stanie wydobyć uwarunkowaną duszę z bagna niewiedzy. W tyciu materialnym jesteśmy uzależnieni od działania zmysłów i umysłu. W rzeczywistości przyczyną uwięzienia duszy w tym świecie materialnym jest uzależnienie umysłu od fałszywego ego, które pragnęło panować nad materialną naturą. Umysł musi być tak wyszkolony, aby nie pociągały go powaby natury materialnej, gdyż w ten sposób można ocalić uwarunkowaną duszę. Człowiek nie powinien degradować się przez zainteresowanie przedmiotami zmysłów. Im bardziej ktoś przyciągany jest przez przedmioty zmysłów, tym bardziej pogrąża się w życie materialne. Najlepszym sposobem uwolnienia się od tego uwikłania jest ciągłe angażowanie umysłu w świadomość Krsny. Słowo hi zostało użyte dla podkreślenia tego punktu, to znaczy, że bezwzględnie należy to czynić. Jest powiedziane również:

mana eva manusyanam karanam bandha-moksayoh
bandhaya visayasango muktyai nirvisayam manah

„Umysł jest dla człowieka zarówno źródłem niewoli, jak i przyczyną wyzwolenia. Przyczyną niewoli jest wtedy, kiedy przywiązany jest do przedmiotów zmysłów, a wolny od takiego przywiązania jest przyczyną wyzwolenia.” (Amrta-bindu Upanisad 2) Zatem umysł, który jest zawsze zaangażowany w świadomość Krsny, jest przyczyną najwyższego wyzwolenia.

***

Poprzedni werset:
6.04 Mówi się o osobie, że osiągnęła yogę

Natępny werset:
6.06 Dla tego, kto pokonał umysł