Arjuna rzekł: Mój drogi Krsno, chciałbym wiedzieć, co to jest prakrti (natura), purusa (podmiot radości), pole i znawca tego pola. Chciałbym wiedzieć również, czym jest wiedza i co jest jej przedmiotem.

Najwyższa Osoba Boga rzekł: To ciało, o synu Kunti, jest nazywane polem. A ten, kto zna to ciało, nazywany jest znawcą pola.

Arjuna pragnie dowiedzieć się, co to jest

prakrti, czyli natura;
purusa – podmiot radości;
ksetra – pole;
ksetra-jna – jego znawca.

Pyta również, czym jest wiedza i co jest przedmiotem wiedzy. Krsna odpowiedział, że polem nazywane jest to ciało. A ten kto je zna, nazywany jest znawcą pola. Ciało to jest dla uwarunkowanej duszy polem działalności. Uwarunkowana dusza uwikłana jest w materialną egzystencję i usiłuje panować nad naturą materialną. Wobec tego, odpowiednio do swojej możliwości dominowania nad tą materialną naturą, otrzymuje ona jakieś pole działalności. Tym polem działalności jest ciało. A czym jest ciało? Ciało utworzone jest ze zmysłów. Uwarunkowana dusza pragnie czerpać przyjemność z zadowalania zmysłów i stosownie do swoich możliwości w tym względzie otrzymuje ona odpowiednie ciało, czyli pole działalności. Dlatego ciało nazywane jest ksetra – polem działania dla uwarunkowanej duszy. Osoba, która utożsamia się z ciałem, nazywana jest ksetra-jna – znawcą pola. Zrozumienie różnicy pomiędzy polem i jego znawcą, czyli ciałem i znawcą tego ciała, nie jest niczym trudnym. Każdy może zauważyć, iż od dzieciństwa do starości ciało jego podlega wielu zmianom. A jednak jest on ciągle tą samą osobą. Jest więc różnica pomiędzy znawcą pola działania i właściwym polem działania. Żywa, uwarunkowana dusza może zatem bez trudu zrozumieć, iż jest czymś różnym od ciała. Na początku zostało powiedziane – dehino ‚smin – że żywa istota przebywa wewnątrz ciała. I ciało to zmienia się z ciała niemowlęcia na ciało dziecka, z ciała dziecka na ciało młodzieńca, z ciała młodzieńca na ciało starca – i osoba będąca jego właścicielem zdaje sobie sprawę z tych przemian. Właściciel jest więc wyraźnie ksetra-jna. Czasami ktoś stwierdza „Jestem szczęśliwy” „Jestem mężczyzną”, „Jestem kobietą”, „Jestem psem”, „Jestem kotem” itd. Są to cielesne desygnaty znawców pola. Ale znawca różny jest od ciała. Mimo iż używamy tak wielu różnych przedmiotów: naszych ubrań itd., wiemy, że jesteśmy czymś oddzielnym od rzeczy, których używamy. Podobnie, po niewielkich rozważaniach zrozumiemy również, iż jesteśmy czymś różnym od tego ciała. Ja, ty czy ktokolwiek inny, kto posiada ciało, jest zwany ksetra-jna, znawcą pola działania, a ciało jest nazywane ksetra, polem samych czynności.

Pierwsze sześć rozdziałów Bhagavad-gity opisuje znawcę ciała (żywą istotę) i pozycję, w której będąc usytuowanym, można zrozumieć Najwyższego Pana. Środkowe rozdziały Gity opisują Najwyższą Osobę Boga oraz związek pomiędzy duszą indywidualną i Duszą Najwyższą w służbie oddania. Rozdziały te wyraźnie podkreślają wyższą pozycję Najwyższej Osoby Boga i zależność duszy indywidualnej. Żywe istoty są zależne w każdych warunkach, ale zapominając o tym, cierpią. Kiedy, dzięki pobożnym czynom, zostaną oświecone, wtedy zbliżają się do Najwyższego Pana w różnym charakterze: jako dotknięte nieszczęściem, potrzebujące pieniędzy, nękane ciekawością, poszukujące wiedzy. To również zostało opisane. Teraz, zaczynając od Rozdziału Trzynastego, dowiemy się, w jaki sposób żywa istota wchodzi w kontakt z naturą materialną i w jaki sposób zostaje wyzwolona przez Najwyższego Pana poprzez różnego rodzaju procesy: działanie dla rezultatów, kultywowanie wiedzy i pełnienie służby oddania. Mimo iż żywa istota jest całkowicie różna od ciała materialnego, w jakiś sposób wiąże się z nim. To zostanie również wytłumaczone.

_______________________________

Natępny werset:
13.03 O potomku Bharaty, powinieneś wiedzieć